مشکل بلع در سالمند؛ علائم خطر و مراقبت ایمن در منزل
این مطلب بر پایهی سیاست تحریریه حالنو منتشر شده است؛ شیوهی ارزیابی تخصصی را در سیاست بازبینی پزشکی ببینید.
# مشکل بلع در سالمند؛ علائم خطر و مراقبت ایمن در منزل
مشکل بلع در سالمند همیشه با یک خفگی واضح شروع نمیشود. گاهی نخستین نشانه، سرفههای کوتاه هنگام نوشیدن آب، صدای خیس پس از غذا، باقیماندن خوراکی در گونه، طولانیشدن وعده یا کمشدن تدریجی خوردن است. این تغییرها را نباید صرفاً نتیجه بالا رفتن سن دانست؛ بلع دشوار یک علامت است و علت آن باید برای همان فرد بررسی شود.
خانواده در منزل نمیتواند ایمنی بلع را با نگاهکردن یا یک «آزمایش آب» قطعی تشخیص دهد. کار درست این است که نشانهها را زود ببیند، در وضعیت خطر با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرد، غذا دادن را هنگام بروز علامت متوقف کند و جزئیات را برای پزشک و فرد آموزشدیده در ارزیابی بلع ثبت کند. تغییر خودسرانه غلظت مایعات، پورهکردن همه غذاها یا خردکردن قرص ممکن است خطر تازهای ایجاد کند.
هشدار فوری: اگر سالمند نمیتواند نفس بکشد، حرف بزند یا سرفه مؤثر داشته باشد، لبها یا صورت او کبود یا خاکستری شده، هوشیاریاش کاهش یافته یا مشکل بلع ناگهان با افتادگی صورت، ضعف یک سمت بدن یا اختلال گفتار شروع شده است، فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید. در این وضعیت آب، غذا یا داروی خوراکی ندهید.
این راهنما جای معاینه، ارزیابی تخصصی بلع یا آموزش حضوری کمکهای اولیه را نمیگیرد. برنامهای که پزشک یا متخصص بلع برای سالمند تعیین کرده است بر توصیههای عمومی این مقاله اولویت دارد.
مشکل بلع چیست و چرا در سالمند مهم است؟
بلع از آمادهکردن لقمه در دهان تا عبور آن از حلق و مری چند مرحله هماهنگ دارد. اختلال در هر مرحله میتواند خوردن غذا، نوشیدن مایعات یا مصرف دارو را دشوار کند. اصطلاح پزشکی این وضعیت «دیسفاژی» است، اما وجود آن بهتنهایی علت را مشخص نمیکند.
سکته مغزی، پارکینسون، بعضی بیماریهای عصبی، ضعف پس از بیماری یا بستری، مشکلات دهان و دندان، خشکی دهان، تغییر هوشیاری، برخی داروها و اختلالات مری از علتهای احتمالیاند. ممکن است چند عامل همزمان وجود داشته باشد. تشخیص اینکه مشکل از کدام مرحله است و چه قوام یا روشی برای فرد ایمنتر است، به ارزیابی نیاز دارد.
اهمیت موضوع فقط به کمشدن غذا محدود نیست. مشکل بلع میتواند با کمآبی، کاهش وزن، ناتوانی در مصرف دارو، ورود مواد به راه هوایی و عفونت تنفسی ارتباط داشته باشد. از سوی دیگر، ترس از سرفه یا خفگی ممکن است سالمند را به کنارگذاشتن غذا و نوشیدنی وادار کند. بنابراین مشاهده زودهنگام هم برای ایمنی و هم برای حفظ تغذیه اهمیت دارد.
نشانههای مشکل بلع در سالمند
نشانهها ممکن است پیش از خوردن، هنگام وعده یا مدتی پس از آن دیده شوند. یک نشانه علت را ثابت نمیکند، اما تکرار یا ترکیب چند مورد باید جدی گرفته شود.
هنگام خوردن و نوشیدن
- سرفه، صافکردن مکرر گلو یا احساس خفگی؛
- بیرونریختن آب، غذا یا بزاق از دهان؛
- نیاز به چند بار بلعیدن یک لقمه یا جرعه؛
- باقیماندن غذا در گونه، روی زبان یا سقف دهان؛
- جویدن بسیار طولانی یا خستگی وسط وعده؛
- اشکریزش، تغییر حالت تنفس یا قرمزشدن صورت همزمان با بلع؛
- درد هنگام بلع یا احساس گیرکردن غذا در گلو یا پشت جناغ؛
- ناتوانی در هماهنگکردن نوشیدن با نفسکشیدن.
پس از بلع یا پایان وعده
- صدای خیس، غرغری یا متفاوت نسبت به قبل؛
- سرفه یا تنگینفس پس از غذا و نوشیدنی؛
- برگشت غذا یا مایع به دهان یا بینی؛
- باقیماندن قابل مشاهده غذا در دهان؛
- خوابآلودگی یا خستگی غیرعادی پس از تلاش طولانی برای خوردن؛
- تب، خسخس، سرفه یا عفونتهای تنفسی تکرارشونده همراه با مشکلات غذا خوردن.
تغییرهای تدریجی در روزها و هفتهها
پرهیز از آب یا غذاهای خاص، پنهانکردن غذا در دستمال، کمشدن حجم وعده، طولانیشدن زمان غذا، کاهش وزن ناخواسته، خشکی دهان، ادرار کم یا تیره و ترس از تنها غذا خوردن میتوانند سرنخ باشند. بعضی سالمندان نمیتوانند مشکل را دقیق توضیح دهند؛ مقایسه با الگوی همیشگی همان فرد کمککننده است.
انجمن گفتار، زبان و شنوایی آمریکا (ASHA) تأکید میکند که نشانهها و خطر برای هر فرد متفاوتاند و ارزیابی بالینی ممکن است به بررسیهای تکمیلی نیاز داشته باشد. نبود سرفه نیز بهتنهایی ایمنی بلع را ثابت نمیکند؛ گاهی ماده بدون واکنش آشکار وارد راه هوایی میشود.
تفاوت ورود غذا به راه هوایی و خفگی چیست؟
«آسپیراسیون» یعنی غذا، مایع، بزاق یا محتویات دهان بهجای مسیر گوارشی وارد راه هوایی شود. ممکن است فرد سرفه کند، صدا تغییر کند یا هیچ علامت واضحی نشان ندهد. ورود مواد به راه هوایی میتواند به مشکلات تنفسی و در بعضی افراد به عفونت ریه منجر شود، اما خانواده نمیتواند وقوع آن را صرفاً از روی یک علامت تأیید یا رد کند.
«خفگی» زمانی رخ میدهد که راه هوایی بهشدت مسدود شود. اگر فرد نمیتواند مؤثر نفس بکشد، حرف بزند یا سرفه کند، وضعیت اورژانسی است. سرفه بلند و مؤثر معمولاً نشان میدهد مقداری هوا عبور میکند؛ در این حالت فرد را به ادامه سرفه تشویق کنید و آماده تماس با اورژانس باشید. اگر سرفه ضعیف یا بیصدا شد، تنفس یا گفتار ممکن نبود یا سطح هوشیاری افت کرد، فوراً با ۱۱۵ تماس بگیرید و راهنمایی اپراتور را اجرا کنید.
انگشت را کورکورانه داخل دهان نبرید و تلاش نکنید جسمی را که نمیبینید بیرون بکشید؛ این کار ممکن است آن را عمیقتر کند. مانورهای کمکهای اولیه نیز باید طبق آموزش معتبر و متناسب با وضعیت فرد انجام شوند. قرار دادن تلفن روی بلندگو کمک میکند همزمان دستور اپراتور ۱۱۵ را دنبال کنید.
چه زمانی باید فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفت؟
در هرکدام از وضعیتهای زیر منتظر نمانید:
- ناتوانی در تنفس، صحبتکردن یا سرفه مؤثر؛
- کبودی یا خاکستریشدن لب و صورت، بیحالی شدید یا کاهش هوشیاری؛
- مشکل شدید و رو به بدترشدن تنفس پس از خوردن یا نوشیدن؛
- ناتوانی در بلع بزاق همراه با جاریشدن آب دهان یا احساس انسداد؛
- شروع ناگهانی مشکل بلع همراه با افتادگی صورت، ضعف یا بیحسی یک سمت بدن، اختلال گفتار، گیجی ناگهانی، اختلال دید یا تعادل؛
- بیهوشی یا پاسخندادن فرد.
شروع ناگهانی اختلال بلع همراه علائم عصبی میتواند با سکته مغزی مرتبط باشد. راهنمای FAST سرویس سلامت همگانی بریتانیا بر افتادگی صورت، ضعف دست و مشکل گفتار بهعنوان نشانههای کلیدی اقدام فوری تأکید دارد. زمان شروع علائم را یادداشت کنید و تا ارزیابی فرد آموزشدیده، چیزی از راه دهان ندهید.
اگر سالمند بیهوش است یا تنفس طبیعی ندارد، ۱۱۵ را در جریان بگذارید و دقیقاً طبق راهنمای اپراتور عمل کنید. وادارکردن فرد بدحال به نوشیدن آب یا پاییندادن غذا با لقمه دیگر، درمان خفگی نیست.
کدام نشانهها به ارزیابی پزشکی همان روز نیاز دارند؟
مشکل جدید یا بدترشونده بلع را حتی بدون خفگی کامل پیگیری کنید. در موارد زیر همان روز با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید:
- اولین بروز سرفه، خفگی یا تغییر صدا هنگام وعده؛
- تکرار سرفه یا تنگینفس پس از خوردن و نوشیدن؛
- احساس ماندگار گیرکردن غذا، درد بلع یا برگشت غذا؛
- تب، سرفه جدید، خسخس، درد قفسه سینه یا دشواری تنفس پس از یک واقعه مشکوک؛
- کاهش محسوس دریافت آب و غذا، ادرار کم یا تیره، ضعف یا کاهش وزن؛
- ناتوانی در خوردن داروهای ضروری؛
- عفونتهای تنفسی تکرارشونده همراه با نشانههای بلع؛
- تغییر هوشیاری، خوابآلودگی یا وضعیت عمومی نسبت به حالت معمول.
NHS در راهنمای مشکل بلع سرفه یا خفگی هنگام خوردن، صدای خیس، احساس گیرکردن غذا و تنگینفس پس از غذا را از نشانههای نیازمند رسیدگی پزشکی میداند. اگر حال عمومی سالمند رو به بدترشدن است، تماس سریعتر از تکمیل یادداشتها مهمتر است.
اگر علامت وسط غذا شروع شد، چه کنیم؟
نخست آرام بمانید و غذا دادن را متوقف کنید. قاشق یا لیوان را کنار بگذارید و فرد را در وضعیت قائم نگه دارید. ببینید آیا میتواند نفس بکشد، حرف بزند و سرفه مؤثر داشته باشد. اگر معیارهای اورژانسی بالا وجود دارد، ۱۱۵ را بگیرید.
اگر تنفس طبیعی است اما سرفه، صدای خیس، خستگی یا ناراحتی ادامه دارد، وعده را از سر نگیرید تا درباره ادامه ایمن آن راهنمایی پزشکی بگیرید. آب برای «شستن» غذای گیرکرده ندهید؛ ممکن است خود مایع نیز بهدرستی بلعیده نشود. زمان، نوع غذا یا نوشیدنی، مقدار تقریبی و علامت رخداده را ثبت کنید.
دهان را فقط در حدی که فرد هوشیار و همکاریکننده است و بدون واردکردن انگشت به عمق دهان بررسی کنید. اگر تکهای کاملاً قابل مشاهده و بهآسانی قابل برداشتن نیست، آن را دستکاری نکنید. پس از برطرفشدن یک خفگی نیز در صورت باقیماندن سرفه، خسخس، تغییر صدا، درد یا تنگینفس، ارزیابی پزشکی لازم است.
تا زمان ارزیابی چگونه خطر را کمتر کنیم؟
این اقدامات فقط برای سالمندی مناسباند که کاملاً بیدار است، تنفس طبیعی دارد و علامت اورژانسی ندارد. اگر برنامه مکتوب پزشک یا متخصص بلع وجود دارد، همان برنامه را اجرا کنید.
وضعیت بدن و محیط
فرد را کاملاً قائم، متقارن و دارای تکیهگاه بنشانید؛ پاها در صورت امکان حمایت شوند و سر در وضعیت راحت و میانی باشد. غذا دادن در حالت خوابیده یا زمانی که بدن به یک سمت افتاده ایمن نیست. محیط را آرام کنید، تلویزیون و گفتوگوی همزمان را کم کنید و برای وعده عجله نداشته باشید.
بعد از غذا نیز فرد را فوراً نخوابانید و مطابق برنامه مراقبتی او در وضعیت قائم نگه دارید. مدت دقیق برای همه یکسان نیست و در بیماریهایی مانند رفلاکس یا مشکلات حرکتی باید از تیم درمان پرسیده شود.
سرعت و مقدار
اگر تیم درمان قبلاً خوردن از راه دهان را مجاز دانسته، لقمه یا جرعه را کوچک و سرعت را آهسته نگه دارید. پیش از لقمه بعدی صبر کنید تا دهان خالی شود و سالمند آماده باشد. هنگام وجود غذا در دهان از او سؤال نپرسید و او را به صحبتکردن وادار نکنید.
در صورت سرفه، تغییر صدا، تنگینفس، خوابآلودگی یا خستگی وعده را متوقف کنید. مجبورکردن فرد به تمامکردن بشقاب یا دنبالکردن هر لقمه با آب، خطر را کم نمیکند.
بهداشت دهان
تمیزبودن دهان و دندان برای راحتی، سلامت لثه و کاهش بار میکروبی اهمیت دارد. طبق توان فرد و برنامه مراقبتی، دندانها، زبان و دندان مصنوعی تمیز شوند و باقیمانده غذا در گونه بررسی شود. برای سالمند کمهوشیار یا فردی که کنترل ترشحات ندارد، روش مراقبت دهان باید از تیم درمان آموزش داده شود.
اگر دندان مصنوعی لق است، درد دهان وجود دارد یا زخم و خشکی شدید دیده میشود، این موارد را نیز گزارش کنید. درد یا وسیله نامتناسب میتواند جویدن و آمادهکردن لقمه را مختل کند.
چه کارهایی را نباید خودسرانه انجام داد؟
غلیظکردن مایعات یا پورهکردن غذا
قوام مناسب برای همه یکسان نیست. مایع غلیظتر لزوماً برای هر سالمند ایمنتر نیست و ممکن است نوشیدن کافی یا مصرف دارو را دشوار کند. پورهکردن همه غذاها نیز بدون ارزیابی میتواند دریافت غذایی، اشتها و کیفیت زندگی را تحت تأثیر قرار دهد. قوام باید پس از ارزیابی و با دستور روشن برای همان فرد تعیین شود.
استفاده از نی، لیوان خاص یا وضعیت چانه
پایینآوردن چانه، چرخاندن سر، استفاده از نی یا لیوان ویژه راهحل عمومی نیست. یک وضعیت ممکن است برای الگویی از اختلال مفید و برای الگوی دیگر نامناسب باشد. فقط روشی را اجرا کنید که فرد متخصص پس از ارزیابی آموزش داده است.
آزمایش بلع با آب
به فردی که سرفه میکند، صدایش تغییر کرده یا هوشیاری کافی ندارد برای «امتحانکردن» آب ندهید. غربالگری بلع روش و معیار مشخص دارد و باید توسط فرد آموزشدیده انجام شود. نبود سرفه پس از چند جرعه نیز آسپیراسیون خاموش را رد نمیکند.
خردکردن قرص یا بازکردن کپسول
اگر سالمند قرص را نمیبلعد، دارو را خودسرانه خرد نکنید و داخل غذا نریزید. بعضی قرصهای آهستهرهش یا دارای پوشش ویژه با خردشدن میتوانند مقدار داروی آزادشده یا محل جذب را تغییر دهند. پزشک یا داروساز باید داروی ضروری، شکل جایگزین و سازگاری آن با قوام توصیهشده را بررسی کند. سرویس تخصصی داروسازی NHS نیز بر بررسی جداگانه هر دارو پیش از مخلوطکردن با غذای نرم یا مایع غلیظ تأکید میکند.
ارزیابی مشکل بلع چگونه انجام میشود؟
پزشک زمان شروع، بیماریها، سکته یا عفونت اخیر، داروها، کاهش وزن، وضعیت دهان، هوشیاری و علائم تنفسی را بررسی میکند. بسته به یافتهها ممکن است ارجاع به گفتاردرمانگر آموزشدیده در اختلال بلع، متخصص مغز و اعصاب، گوشوحلقوبینی، گوارش، تغذیه یا دندانپزشک لازم شود.
ارزیابی بلع میتواند شامل مشاهده وضعیت بدن، حرکت لب و زبان، کیفیت صدا، کنترل بزاق و بلع مواد با قوامهای انتخابشده باشد. گاهی برای دیدن دقیقتر مسیر بلع از بررسیهای ابزاری استفاده میشود. نتیجه ارزیابی ممکن است به برنامهای درباره وضعیت نشستن، اندازه لقمه، قوام غذا و مایع، وسایل مناسب، نحوه مصرف دارو و زمان بازبینی منجر شود.
یک نسخه عمومی برای همه وجود ندارد. حتی دو سالمند با بیماری مشابه ممکن است برنامه متفاوتی داشته باشند. خانواده بهتر است دستورها را مکتوب دریافت کند و بداند در چه علامتی باید غذا را متوقف کند یا دوباره با تیم درمان تماس بگیرد.
چکلیست ثبت علائم برای خانواده
ثبت کوتاه و دقیق از عبارت «گاهی بد میخورد» مفیدتر است. این جدول را میتوان برای یک یا چند وعده تکمیل کرد، به شرط آنکه ثبتکردن مراجعه ضروری را عقب نیندازد.
| مورد | چه چیزی ثبت شود؟ |
|---|---|
| زمان | تاریخ، ساعت و وعده |
| خوراکی | نام غذا یا نوشیدنی و قوام معمول آن |
| مقدار | چند لقمه یا جرعه و مقدار تقریبی مصرف |
| شروع علامت | قبل، حین یا چند دقیقه پس از بلع |
| نشانه | سرفه، صافکردن گلو، تغییر صدا، گیرکردن، درد یا تنگینفس |
| دهان | باقیماندن غذا در گونه، بیرونریختن یا خشکی دهان |
| وضعیت فرد | میزان بیداری، خستگی، وضعیت نشستن و توان همکاری |
| پس از وعده | تب، سرفه ماندگار، خسخس، خوابآلودگی یا تغییر تنفس |
| دارو و سابقه | داروی تازه، سکته یا بستری اخیر و برنامه قبلی بلع |
فیلمگرفتن از فرد هنگام سرفه یا خفگی نباید جای کمککردن را بگیرد. اگر تیم درمان برای مشاهده الگو تصویر یا ویدئو خواست، فقط با رضایت فرد و بدون ایجاد خطر تهیه شود.
کاهش نوشیدن ممکن است با خشکی دهان، ادرار کمتر یا تیرهتر، ضعف و گیجی همراه شود. برای شناخت بهتر نشانهها، راهنمای کمآبی بدن در سالمندان را بخوانید؛ اما در بیماری قلبی یا کلیوی مقدار مایعات را بدون نظر پزشک افزایش ندهید.
مشکل بلع پس از سکته یا در بیماریهای عصبی
پس از سکته مغزی ممکن است هماهنگی عضلات دهان و حلق تغییر کند و فرد حتی بدون شکایت واضح در معرض مشکل بلع باشد. در شروع ناگهانی نشانههای جدید، اقدام اورژانسی اولویت دارد. پس از ترخیص نیز برنامه بلع، قوام مجاز، داروها و علائم توقف غذا باید در دسترس همه اعضای خانواده و مراقبان باشد.
در پارکینسون، زوال شناختی و بعضی بیماریهای عصبی نیز سرعت خوردن، توجه، حرکت زبان یا قدرت سرفه ممکن است تغییر کند. این موضوع به معنی یک رژیم یکسان برای همه بیماران نیست. برای برنامه روزانه و نکات هماهنگی مراقبت میتوانید مقاله مراقبت از بیمار سکته مغزی در منزل مشهد؛ چکلیست خانواده را نیز ببینید.
نقش مراقب در اجرای برنامه بلع چیست؟
مراقب جای پزشک، گفتاردرمانگر یا اورژانس را نمیگیرد و نباید درباره قوام غذا یا ایمنی بلع تصمیم مستقل بگیرد. پس از آنکه تیم درمان برنامه مشخصی تعیین کرد، مراقب میتواند به آمادهسازی محیط آرام، وضعیت نشستن مطابق دستور، رعایت سرعت تعیینشده، بهداشت دهان، ثبت مصرف و گزارش نشانههای تازه کمک کند.
بهتر است خانواده یک برگه روشن در دسترس بگذارد: چه غذا و مایعی مجاز است، اندازه لقمه چگونه باشد، کدام دارو با چه روشی داده شود، چه زمانی وعده متوقف شود و شماره تماسهای ضروری چیست. هر فردی که به سالمند غذا میدهد باید همین برنامه را بداند؛ تغییر روش میان شیفتها میتواند هم اجرای مراقبت و هم تشخیص الگو را دشوار کند.
اگر پزشک یا متخصص بلع برنامهای برای سالمند تعیین کرده و خانواده برای اجرای منظم آن، ثبت علائم و مراقبت روزانه در مشهد به همراهی نیاز دارد، میتواند شرایط خدمت مراقبت در منزل را بررسی کند. این خدمت برای نیاز برنامهریزیشده است و جای تماس با ۱۱۵ یا ارزیابی تخصصی بلع را نمیگیرد.
پرسشهای متداول درباره مشکل بلع در سالمند
آیا سرفهنکردن یعنی غذا وارد راه هوایی نشده است؟
خیر. ورود ماده به راه هوایی گاهی بدون سرفه آشکار رخ میدهد و به آن آسپیراسیون خاموش گفته میشود. نبود سرفه بهتنهایی ایمنی بلع را ثابت نمیکند؛ تغییر صدا، تنفس، کاهش دریافت و عفونتهای تکراری نیز باید در کنار سابقه و ارزیابی تخصصی دیده شوند.
آیا مشکل بلع بخشی طبیعی از سالمندی است؟
با افزایش سن بعضی عوامل خطر بیشتر میشوند، اما مشکل تازه، مداوم یا رو به بدترشدن را نباید طبیعی فرض کرد. علت میتواند از دهان و دارو تا بیماری عصبی یا مری متفاوت باشد و نیاز به بررسی دارد.
آیا برای سالمند آب را غلیظ کنیم؟
نه بهصورت خودسرانه. نوع و میزان غلظت باید پس از ارزیابی و برای همان فرد تعیین شود. غلظت نامناسب ممکن است نوشیدن را دشوار کند یا دریافت مایعات را کاهش دهد.
اگر سالمند قرص را نمیتواند ببلعد چه کنیم؟
نام دارو، دوز و زمان مصرف را به پزشک یا داروساز بگویید و درباره شکل جایگزین یا روش ایمن سؤال کنید. قرص را بدون تأیید خرد نکنید، کپسول را باز نکنید و دارو را پنهانی با غذا مخلوط نکنید.
آیا میتوان غذا را با آب پایین فرستاد؟
خیر. اگر غذا گیر کرده یا فرد سرفه و تغییر صدا دارد، دادن آب ممکن است مشکل را بیشتر کند. غذا دادن را متوقف کنید، تنفس را بررسی کنید و بر اساس شدت علامت با ۱۱۵ یا پزشک تماس بگیرید.
بعد از برطرفشدن خفگی هم ارزیابی لازم است؟
اگر سرفه ماندگار، خسخس، درد، تغییر صدا، تب، تنگینفس یا ادامه مشکل بلع وجود دارد، ارزیابی سریع لازم است. در هرگونه بدترشدن تنفس یا هوشیاری با ۱۱۵ تماس بگیرید.
چه کسی قوام غذا و مایع را تعیین میکند؟
این تصمیم بر اساس ارزیابی فردی و معمولاً با همکاری پزشک، گفتاردرمانگر آموزشدیده در بلع و در صورت نیاز متخصص تغذیه گرفته میشود. خانواده و مراقب باید دستور مشخص و قابل اجرا دریافت کنند و تغییرها را گزارش دهند.
جمعبندی
مشکل بلع در سالمند میتواند با سرفه و خفگی واضح یا با نشانههای ظریفتری مانند صدای خیس، طولانیشدن وعده، باقیماندن غذا در دهان و کاهش تدریجی خوردن دیده شود. ناتوانی در تنفس، صحبت یا سرفه مؤثر، کاهش هوشیاری و شروع ناگهانی همراه علائم سکته وضعیت اورژانسیاند و به تماس فوری با ۱۱۵ نیاز دارند.
برای نشانه جدید یا تکرارشونده، غذا دادن هنگام بروز علامت را متوقف کنید، فرد را قائم نگه دارید، جزئیات را ثبت کنید و ارزیابی پزشکی را همان روز پیگیری کنید. غلیظکردن مایع، تغییر وضعیت سر، آزمایش با آب یا خردکردن قرص بدون برنامه تخصصی کار ایمنی نیست. پس از تعیین برنامه، هماهنگی خانواده و مراقب در اجرای یک روش ثابت، ثبت تغییرها و رعایت بهداشت دهان میتواند مراقبت روزانه را منظمتر کند.
برای دریافت همراهی برنامهریزیشده پس از تعیین دستورهای تیم درمان، میتوانید شرایط را در صفحه ثبت درخواست مراقب بیمار در منزل مشهد بنویسید تا نیاز مراقبتی سالمند روشن باشد.